ГОЛ МӨРНИЙ УРСАЦ БҮРЭЛДЭХ ЭХ, УСНЫ САН БҮХИЙ ГАЗРЫН
ХАМГААЛАЛТЫН БҮС, ОЙН САН БҮХИЙ ГАЗАРТ АШИГТ МАЛТМАЛ ХАЙХ,
АШИГЛАХЫГ ХОРИГЛОХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ХЭРЭГЖИЛТ
МАКРО ЭДИЙН ЗАСАГТ ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨЛӨЛ

(ТОЙМ СУДАЛГААНЫ ТАЙЛАН)

Монголын Уул Уурхайн Үндэсний Ассоциаци (МУУҮА) тус хуулийн хэрэгжилтийн талаар уул уурхайн компаниудын төлөөлөл, мэргэжилтнүүд, эрдэмтэн судлаачид болон Эрдэс баялаг эрчим хүчний яам, Байгаль орчин аялал жуулчлалын яам, Ойн газар, Ашигт малтмалын газар зэрэг төрийн байгууллагуудын эрх бүхий төлөөллийг оролцуулсан дугуй ширээний ярилцлагыг 2010 оны 2-р сарын 04 өдөр зохион байгуулсан билээ. Тус дугуй ширээний ярилцлагад оролцогсод гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газрын хил зааг, тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчдэд өгөх нөхөн төлбөрийн хэмжээ болон эх үүсвэрийг эцэслэн батлаагүй нь хуулийг хэрэгжүүлэхэд тулгарч буй бодит бэрхшээл болж байгааг онцолж, хуулийг хэрэгжүүлснээр нөөц нь тогтоогдсон олон арван ордууд эдийн засгийн эргэлтэд орохгүй орхигдох, улсын эрдэс түүхий-эдийн баазыг геологи хайгуулын ажлаар өргөжүүлэх ажил зогсонги байдалд орох, ажилгүйдэл нэмэгдэж улсын төсвийн орлого буурах, гар аргаар алт олборлогчдын тоо нэмэгдэж, байгаль орчин сүйдэх зэрэг нийгэм-эдийн засгийн олон сөрөг үр дагавар авчирах эрсдэлтэйг анхааруулж байв.

Энэхүү судалгааны ажлын зорилго нь тус дугуй ширээний ярилцлагаас нэгтгэн гаргасан санал, зөвлөмжид үндэслэн “Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын  хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газарт ашигт малтмал хайх, ашиглахыг хориглох тухай хууль” –ийг хэрэгжүүлснээр макро эдийн засагт бий болох нөлөөллийг үнэлэх, судалгааны тайланг салбарын эрдэмтэд, төр, олон нийтийн байгууллагуудад нээлттэй танилцуулж, хуулийн хэрэгжилтийг  нийгэм-эдийн засгийн хохирол багатай шийдвэрлэх арга замыг эрэлхийлэхэд оршино.

Гол, мөрний урсац бүрэлдэх эх, усны сан бүхий газрын  хамгаалалтын бүс, ойн сан бүхий газрын хилийн заагтай давхцаж буй, нөөц нь тогтоогдсон зарим ордын жишээн дээр мөнгөн урсгалын загвараар үнэлгээ өгөх аргаар уг судалгааг  хийж гүйцэтгэсэн бөгөөд судалгаанд алт, төмрийн баяжмалын зах зээлийн мэдээлэл болон зарим ордуудын Эрдэс Баялгийн Мэргэжлийн Зөвлөлөөр хэлэлцэж батлагдсан техник-эдийн засгийн үндэслэлийн тайлан, холбогдох хууль эрхзүйн актуудыг ашигласан болно.